Het is vrijwel elk jaar goed voor een nieuwsberichtje: “De meest trotse provincie van Nederland is Fryslan” en ook Groningen en Drenthe doen vaak goed mee. In het noorden zijn we trots op onze afkomst. En het is natuurlijk fijn dat bewoners zich verbonden voelen met de plaats waar ze wonen, maar betaalt deze trots zich ook nog op een andere manier uit?
Je zou denken van wel. Als mensen trots zijn op hun omgeving zouden ze ook meer genegen moeten zijn om iets terug te geven. Daarbij geeft trots ook een bepaald vertrouwen in de omgeving weer en als er vertrouwen is, zijn ondernemers meestal eerder bereid om te investeren en een risicootje te nemen. Voor risicovolle economische activiteiten zoals het starten van een onderneming, innoveren of een investering doen zou je dus een plusje verwachten voor trotse gebieden.
Met gegevens van de imagomonitor van Nationaal Programma Groningen hebben we dit uitgezocht. In de enquete bij de monitor wordt aan respondenten door heel Nederland gevraagd hoe trots ze zijn op hun woonplaats. Door een aantal jaren bij elkaar te voegen krijgen we een landsdekkend beeld van de lokale trots per gemeente (Figuur 1). Door het inzoomen op gemeenteniveau is het beeld iets diffuser dan op provincieniveau, maar ook hier scoort Noord-Nederland behoorlijk hoog, net als regio’s als de Achterhoek, Zeeuws-Vlaanderen, Zeeland en Limburg.
En geeft lokale trots dan inderdaad economische voordelen? In tegendeel, zo blijkt.
Naast de gemeentelijke trots leggen we de gemeentelijke prestaties in drie verschillende indicatoren van economische vernieuwing: innovaties, start-ups en investeringen door bedrijven. Daarnaast nemen we andere belangrijke kenmerken mee zoals de stedelijkheid en of er een universiteit of hogeschool in de gemeente ligt. De belangrijkste bevindingen:
- Hogere lokale trots hang negatief samen met ondernemerschap, innovaties en investeringen.
- Stedelijkheid en de aanwezigheid van een universiteit en/of HBO versterkt economische vernieuwing via ondernemerschap, innovatie en investeringen.
Moeten we dan anders naar regionale trots gaan kijken? Het lijkt er wel op. Kennelijk vertaalt het lokale vertrouwen en de verbinding met de regio zich in een bepaalde behoudzucht als het om de economie gaat. Of misschien werkt het andersom; in regio’s met achterlopende economische dynamiek ontstaat als een tegenreactie regionale trots als compensatie.
Regionale trots kan natuurlijk op andere manieren (ook economische) positief doorwerken en daar moeten we eens goed naar gaan kijken. Duidelijk is in ieder geval al wel, dat trots niet alleen maar positieve effecten heeft. Als de noordelijke provincies weer bovenaan staan in een lijstje van regionale trots, dan mag er best een klein alarmbelletje afgaan.
Sierdjan Koster
Op basis van Msc Thesis van Steijn Bloembergen (https://frw.studenttheses.ub.rug.nl/5202/)